Hội chứng ĐAU VAI GÁY thực chất thuộc nhóm các bệnh có liên quan chặt chẽ đến hệ thống cơ xương khớp và mạch máu vùng vai và gáy. Nguyên nhân của hội chứng này là do rối loạn tuần hoàn và thiếu máu ở vùng cột sống cổ, hoặc do sự kéo giãn dây thần kinh quá mức gây ra rối loạn chức năng của dây thần kinh chi phối nơi đây hoặc có thể là một sang chấn nhẹ nào đó cơ vùng vai gáy và gây ra co cứng và đau rút cục bộ… Tất cả đều dẫn đến một hội chứng cuối cùng đó là đau cơ ở vùng vai gáy và làm cho người bệnh rất khó quay đầu và quay cổ.
Nếu các bạn thấy hiện tượng đau nhức khắp người vào sáng sớm khi ngủ dậy, đặc biệt là đau tê dại vùng vai, gáy, nhiều khi đau lan xuống bả vai, làm tê mỏi cánh tay, cẳng tay và ngón tay thì hãy thận trọng vì đó chính là những dấu hiệu cho biết bạn đã mắc phải chứng đau vai gáy. Chứng đau vai gáy là do một số nguyên nhân như ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài, ngồi làm việc liên tục với máy tính… Những người thường xuyên nằm nghiêng, co quắp hoặc khi cơ thể yếu mệt, tốc độ hoạt động của hệ tuần hoàn giảm, việc lưu thông máu và trao đổi ôxy trong cơ thể giảm… cũng sẽ dễ bị đau nhức khi ngủ dậy. Ngoài ra, các bệnh lý như thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ, vẹo cổ bẩm sinh, dị tật, viêm, chấn thương vùng cổ… cũng có thể dẫn đến chứng đau vai gáy. Theo Y học cổ truyền, đau vai gáy thuộc phạm vi chứng tý.
Những người thường xuyên nằm nghiêng, co quắp hoặc khi cơ thể yếu mệt, tốc độ hoạt động của hệ tuần hoàn giảm, việc lưu thông máu và trao đổi ôxy trong cơ thể giảm
Nguyên nhân do vệ khí của cơ thể không đầy đủ nên các yếu tố như phong – hàn - thấp thừa cơ xâm nhập, làm khí huyết tắc trệ mà gây ra đau. Hoặc do người già can thận bị hư hoặc bệnh lâu ngày làm khí huyết giảm sút dẫn đến can thận bị hư, thận hư không chủ được cốt tủy, can huyết hư không nuôi dưỡng được cân cơ mà gây bệnh hoặc do khi ngủ gối đầu cao bất thường. Nếu bệnh nhẹ, cơn đau không kéo dài, bản thân người bệnh có thể tự điều trị bớt đau bằng cách dùng cao dán hoặc dùng hai bàn tay xoa bóp, gõ, vuốt cho vùng cổ, vai, gáy nhiều lần để giảm đau. Hoặc có thể đến các cơ sở vật lý trị liệu hoặc phòng khám Đông y để xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu. Còn về phía Tây Y, thuốc thường dùng trong điều trị hội chứng đau vai gáy bao gồm thuốc giảm đau chống viêm, giãn cơ và vitamin nhóm B.
Tùy theo từng nguyên nhân, các bác sĩ sẽ có những phương pháp xử trí khác nhau. Nếu đã loại trừ được những nguyên nhân chèn ép, có tổn thương thì điều trị chủ yếu là dùng thuốc giảm đau thông thường, có thể bằng đường uống, bằng cao dán. Ngoài ra, có thể kết hợp biện pháp xoa, ấn, gõ nhẹ nhàng vùng gáy, bả vai, cánh tay. Tuy nhiên, người bệnh cũng cần phải nhớ rằng, không được xoa bóp bấm huyệt hoặc tập vận động trong giai đoạn cấp tính. Chúng ta vẫn hay thường nói “phòng bệnh hơn chữa bệnh” do đó mỗi người hãy phòng đau cổ, vai, gáy từ khi chưa có biểu hiện thương tổn bằng cách khi ngồi hay đứng đều phải đúng tư thế. Ví dụ, khi ngủ các bạn chỉ cần gối đầu cao khoảng 10cm, vừa khít với độ cong sinh lý sau gáy, phần trên của vai phải đặt ở trên gối để tránh cột sống cổ và các cơ bắp bị kéo giãn.
Hay khi nghe điện thoại nên cầm ở tay, không nên kẹp vào vai. Còn những người lao động hay phải cúi (như diễn viên xiếc, đánh máy, phi công, tài xế...) nên có những bài tập riêng hàng ngày để khôi phục lại chức năng của các dây thần kinh vai, gáy. Khi bạn bị đau vai, gáy nên nghỉ ngơi, hạn chế vận động ít ngày, bổ sung một số khoáng chất cho cơ thể như calci, kali và các vitamin C, B, E; tắm nước ấm, xoa bóp giúp giãn cơ chỗ đau, tăng cường lưu thông trong cơ thể. Ngoài ra, người bệnh nên thường xuyên luyện tập thể dục thể thao với các bài tập phù hợp; vận động, nghỉ ngơi, giải lao giữa giờ làm việc, luyện tập các động tác dưỡng sinh, kéo giãn cơ thể như ưỡn cổ, cúi đầu về phía trước, ngửa đầu ra phía sau, nghiêng đầu sang trái, sang phải, xoay tròn đầu và cổ,...
Chỉ với những động tác nhỏ và đơn giản này cũng sẽ giúp các bạn phòng và làm giảm các triệu chứng của chứng đau vai gáy. Ngày nay, độ tuổi bị chứng đau vai gáy đang ngày một trẻ hóa do áp lực công việc nặng nề cộng với việc thường xuyên ngồi một chỗ ít vận động. Do đó, để tránh mắc bệnh, các bác sĩ khuyến cáo, bạn cần chú ý tới việc giữ ấm cơ thể, tránh để bị lạnh đột ngột. Người làm việc văn phòng nên cố gắng dành thời gian đi lại, vận động, tránh ngồi quá lâu. Ngoài ra, các bạn cũng cần rèn cho mình thói quen luyện tập thể dục đều đặn bằng các bài tập phù hợp với thể lực và tuổi tác. Khi thấy các dấu hiệu đau vai gáy, đau cứng cổ... thì cần tìm tới cơ sở y tế có uy tín để được khám và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng về lâu về dài.
