1 - Vị trí cúng
Nếu trong nhà có bàn thờ các quan thần linh / bàn thờ gia tiên thì có thể cúng tại bàn thờ này. Nếu nhà có bàn thờ táo quân thì có thể cúng ở bàn thờ này luôn .
Trong trường hợp không có bất kỳ bàn thờ nào, có thể lấy 1 cái bàn sạch, 1 cái mâm sạch để đồ cúng và cúng trong khu vực nhà bếp (do quan niệm Táo Quân nôm na là vua bếp)
Lưu ý: Nếu cúng ở khu vực gần bếp nâm để đồ lễ phải để trên bàn cao, không để dưới đất. Nếu có thể lau qua mâm bằng rượu trắng ngâm gừng sẽ tốt hơn.
2 - Thời gian cúng
Quan niệm dân gian cúng lúc nào trong ngày cũng được nhưng tốt nhất là sau 6h sáng (khi mặt trời đã lên và hoàn thành trước 12h trưa khi mặt trời chính Ngọ). Một số quan niệm cúng cũ vào từ tối đến nửa đêm cũng không sao cả ạ.
Người có thể cúng: Nếu tốt nhất thì là chủ nhà nhưng nếu không tiện thì bất kỳ ai có quan hệ má mủ, sinh sống tại ngôi nhà đó, đều có thể lễ được. Không nhờ bác hàng xóm, bạn bè cúng hộ.
3 - Đồ lễ cơ bản
Bộ vàng mã gồm 2 bộ quần áo có cánh chuồn cho 2 Ông Táo và 1 bộ quần áo không có cánh chuồn cho Bà Táo. Bộ phải đầy đủ hia và hài, thực ra thời nay vàng mã khá đầy đủ hầu như không có sự thiếu cái này, bán đầy đường rất dễ mua. Năm nay năm Mộc cũng có 1 số người muốn mua bộ mã màu xanh - do có quan niệm hành năm nào cho ngài mặc đồ màu năm đó - thực tế việc này không quá quan trọng.
Lưu ý: Nếu là người sống xa xứ, không có điều kiện chuẩn bị đồ mã, sớ thì cũng không cần thiết phải lo lắng. Đàn sơ lễ mọn nhưng tâm thành sống tốt thì cũng ổn thoả cả. Đàn to cỗ lớn nhưng tâm ác sống hèn thì cũng không giải quyết vấn đề gì.
Sớ Ông Công Ông Táo: Cái này khá quan trọng nhưng không bắt buộc (có thì tốt hơn) nên tìm thầy viết sớ chữ nho chuẩn để viết trong trường hợp không tìm được thì cứ tìm thầy bất kỳ có thể tin tưởng để thầy ngoáy 1 hồi rồi bảo thầy đọc lại tên tuổi địa chỉ. Nếu không đọc lại được trả tiền thầy rồi tìm thầy khác. Tiền vàng tuỳ tâm, vàng nén vàng thỏi tiền Thánh đều được. Không cúng tiền Phật. 3 con cá chép sống để Táo Quân cưỡi về trời hoặc thời nay update thêm cá giấy (thực ra theo mình thì mình thích đi thả cá hơn)
Lưu ý: Khi thả cá không vứt mạnh cá xuống hồ rất dễ dập bụng mà chết, túi nilon cũng không nên vứt cả xuống - ô nhiễm sông hồ.
Mâm lễ chay / mâm lễ mặn: Nhìn chung Táo Quân khá dễ tính nên có thể cúng theo kiểu trước cúng sau ăn, chay mặn gì cũng được.
Chay thì gồm có: Hương, hoa, nến, đèn, chè, thuốc, bánh kẹo, đĩa hoa quả tuỳ tâm
Mặn thì xôi gà, chân giò bánh chưng, bát canh măng nấm
4 - Cách cúng
Thắp 3/5/7/9 nén hương, nhìn chung là số lẻ. Sau đấy vái 3 vái khấn cúng Ông Công , Ông Táo:
"Nam Mô A Di Đà Phật ( 3 lần )
Con kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo, Phủ Thần Quân
Tín chủ con là :
sinh ngày: (âm lịch)
cư trú tại địa chỉ : xx tỉnh/thành, xx Quận/huyện , xx phường/xã , xx lộ/thôn (tức là đường), xx số nhà (đọc theo thứ tự trên)
Hôm nay ngày 22 (hoặc 23) tháng chạp năm Mậu Tuất, tín chủ con xin được thành tâm sửa biện hương hoa vật phẩm, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén Tâm Hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con xin kinh mời Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật. Gia quyến con xin chân thành bái tạ Đức Ngài đã phù hộ độ trì cho gia quyến chúng con trong suốt năm qua, giúp đỡ gia quyến chúng con vạn sự cát lành trong cuộc sống. Chung con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết chắp tay sám hối, chỉ biết chắp tay cầu nguyện. Nếu có điều chi lầm lỡ xin Đức Ngài tha thứ bỏ quá đại xá cho.
Nay chúng con lễ bạc tâm thành, trước xin nhất tâm chân thành bái tạ, sau xin nguyện cầu Đức Ngài độ cho gia đình con trong năm Kỷ Hợi được an khang thịnh vượng, vạn sự như ý, ban tài ban lộc ban phước ban ân. Cho nhà cửa êm ấm, gia cảnh yên hoà, cơm no thịt đủ, hữu sự tất được an yên, vô sự thì gia quyến được cát lành. Trẻ già, trai gái, ông bà, bố mẹ, con cháu đều vui tươi, trẻ khoẻ, thuận hoà, bình yên.
Chúng con sống hiền ở thiện, không mong cầu cao sang phú quý, chỉ dám xin bình an, yên ổn. Chăm chỉ ra được thành quả, cần cù thì được kết trái đơm hoa. Đàn sơ lễ mọn , xin các Ngài ngự lễ chứng tâm Nay xin tấm lòng thành cúi xin chứng giám. Cẩn cáo!
Con Nam Mô A Di Đà Phật ( 3 lần )"
Sau đấy đợi hương tàn 2/3 thì xin phép hạ lễ hoá vàng (do có quan niệm hơi cầu kỳ là khi hương còn đang cháy thì hoá vàng mới nhận được, có nhà đợi hương tàn hẳn mới hạ lễ / thực ra mà nói cũng không sao). Vậy là hoàn thành
**************************
Lưu ý tổng quan
- Dù Táo Quân khá dễ tính nhưng nhà cửa cũng nên gọn sạch, quần áo mặc tươm tất, không chơi kiểu 2 dây hay quần đùi khi làm lễ.
- Khi làm lễ nên mở cửa nhà rộng mở để có sự thông thoáng, thoát khí, đón điều lành, tiễn điều xấu ( một số người khó tính quan niệm khi lễ không nên giật, xả nước - tránh trôi lộc xin về)
-Khi lễ nên thắp nến cho soi sáng đàn lễ. Sau đấy thì có thể đợi nến tự cháy hết hoặc chủ động tắt nến. Một số lão nhân cầu kỳ cho rằng không nên thổi nến (do 2 quan niệm thổi thì bay mất lộc hoặc quan niệm khác kiếp này thổi nến kiếp sau sứt môi ). Thay vì thổi nến có thể lấy 1 cái đĩa nhỏ úp ngược lên cốc nến để dập nến.
- Khi khấn nên khấn ra thành tiếng, không to quá không lẩm nhẩm vì phải thành âm thoát ra miệng thì mới dễ linh ứng.
- Khi hoá vàng, hoá sớ đầu tiên rồi đến quần áo rồi đến tiền vàng, khi cời cho cháy nhanh không chọc mạnh kẻo rách đồ mã
- Tuỳ theo vùng miền mà đồ mã có những sự thay đổi khác, nghe đâu miền trung có nơi cúng cả ngựa nhưng tổng quan như trên là đầy đủ, không cần quá cầu kỳ
chúc mọi người khoá lễ thành công.
