Cách đây ít hôm trên mạng xã hội có xuất hiện 1 đoạn clip nói về một nhóm bạn trẻ đang tuyên chiến với mục tiêu của mình trên phố đi bộ Nguyễn Huệ – TP. Hồ Chí Minh và được lan truyền 1 cách chóng mặt. Kẻ khen người chê, đa phần họ đều gán ghép những bạn trẻ đó làm đa cấp nên mới ảo tưởng như vậy. Trên chuyên mục “Tôi viết” của báo Thanh niên cũng xuất hiện bài viết với tiêu đề ” Lên án đa cấp ở điều gì” viết về đa cấp khá phiến diện. Và rất nhiều ý kiến trái chiều được đưa ra. Chúng ta hãy cùng xem những người trong cuộc họ nói gì về clip và bài viết này. Dưới đây là ý kiến của Diễn Giả Ngô Ngọc Danh gửi cho nhà báo Tú Sơn.
“Kính gửi nhà báo Tú Sơn!
Đáng lẽ cách đây hai ngày tôi đã viết để trao đổi với anh về bài viết “Lên án đa cấp ở điều gì?” của anh được đăng trong mục “Tôi viết” trên website báo Thanh Niên, ngày 16.12.2015. Nhưng tôi cứ lưỡng lự, tuy nhiên hôm nay tôi quyết định viết, sau khi thấy status xin lỗi của anh.
Tôi có 16 năm cầm bút, 2,5 năm tu nghiệp báo chí ở California theo học bổng Fulbright và có 4 năm thỉnh giảng ở khoa báo chí, ĐHKHXHNV, nơi anh từng học.
Một số phóng viên đang là đồng nghiệp với anh tại báo TN là học trò của tôi. Trong số các sếp của anh hiện nay, có người từng cùng tôi lê la ở các hội nghị quốc tế, có người từng là cộng tác viên của tôi.
Sau khi rời nghề báo, tôi chuyển qua ngành đào tạo. Tôi là chuyên viên thực hành Lập trình ngôn ngữ nơ ron thần kinh (NLP), được Hiệp hội NLP Hoa Kỳ công nhận.
Về ngành đa cấp, tôi là đào tạo viên được Bộ Công Thương cấp chứng chỉ ngày 29.1.2015.
Tôi giới thiệu dài dòng như vậy để nói với anh rằng tôi đủ chuyên môn để nói chuyện với anh về tất cả những gì tôi phân tích dưới đây.
Lúc đầu, tôi chỉ định trao đổi với anh vài vấn đề về chuyên môn, nhưng hôm nay, sau khi đọc status xin lỗi của anh, tôi đổi ý, tôi viết để nói thẳng với anh rằng anh là một trong những thằng cầm bút vừa dốt vừa hèn, làm ô danh nghề báo ở VN.
Nguyên tắc căn bản của nghề báo là sự thật. Bất cứ dữ liệu nào cũng cần phải “check and double check”, nhưng anh phớt lờ nguyên tắc này. Anh vơ lấy 1 cái clip vô danh trên youtube, không kiểm chứng thông tin, để chửi mắng đa cấp.
Sự cẩu thả và hèn hạ của anh thể hiện ở chỗ, ngay trong clip, những nhân vật có giới thiệu về họ rất rõ ràng, không ai trong số họ làm đa cấp, nhưng anh vẫn mặc kệ, anh vẫn lấy đó để chửi đa cấp.
Có vẻ như vì anh muốn chửi đa cấp nên dù là cái gì anh cũng vơ lấy để chửi đa cấp. Dân đa cấp không có công cụ báo chí như anh để nói lại nên đành câm lặng.
Anh có còn nhớ những bài học căn bản thầy cô dạy anh ở khoa báo chí: “Nhà báo phải có cái đầu lạnh và trái tim nóng”. “Một nửa ổ bánh mì là bánh mì nhưng một nửa sự thật không phải là sự thật”.
Anh thể hiện bài học này như thế nào trong bài viết của anh và trong mẩu xin lỗi của anh?
Chỉ riêng lỗi này, cả bài của anh đã phá sản.
Sau đó, đáng lẽ, là một nhà báo bản lĩnh, chân chính, anh phải chân thành xin lỗi, để rút bài học kinh nghiệm của mình, nhưng anh lại thể hiện sự hèn hạ của mình.
Hèn thứ nhất, anh viết một bài dài hơn 1000 chữ để chửi, nhưng anh chỉ qua quýt xin lỗi bằng 106 chữ. Điều này vừa sai quy định đính chính của luật báo chí, vừa cho thấy tư cách hèn hạ của những kẻ cậy mình có công cụ trong tay.
Đã vậy, trong comment của mình, anh vẫn ngoan cố: “Sai dữ kiện ban đầu thôi. Quan điểm thì vẫn vậy”.
Tôi giả sử thế này. Tôi dựa vào bài viết cẩu thả của anh, để tôi viết một bài chửi toàn thể những người làm…giáo viên cẩu thả? Rồi sau khi, tôi phát hiện người viết là nhà báo, không phải giáo viên, tôi bào chữa rằng: “Dữ kiện sai, nhưng quan điểm vẫn vậy” (tức là những người làm giáo viên cẩu thả), vậy có hợp lý không anh Tú Sơn?
Anh viết sai, nhưng không dám khiêm tốn nhận lỗi, anh cãi chày cãi cối, đó là cái hèn thứ hai của anh.
Bấy nhiêu đã đủ để chứng minh kỹ năng nghiệp vụ của anh quá yếu kém và tư cách của anh quá hèn, sai không dám nhận.
Tuy nhiên, tôi sẽ phân tích tiếp, để thông qua vụ này, nếu có đứa học trò nào của tôi đọc được, chúng nó không đi vào vết xe đổ của anh.
Trong bài viết, anh xoáy vào tuyên bố: “Bất chấp tất cả” của các bạn trong clip, để chửi đa cấp “Bất chấp tất cả”. Ở điểm này, tôi có 2 điều muốn nói với anh.
Thứ nhất, những gì các bạn trẻ đó làm trong clip, là một kỹ thuật cơ bản của NLP. NLP là gì thì anh chịu khó đi học sẽ biết. Các bạn chỉ sai là học chưa tới, chưa học thuộc câu tuyên bố đã vội thể hiện.
Câu tuyên bố đó là: “Tôi quyết tâm…làm cái gì đó, đạt được cái gì đó…BẤT CHẤP KHÓ KHĂN, BẤT CHẤP SỢ HÃI”.
Ngày tôi học NLP, thầy tôi phải nhắc chúng tôi sửa từng chữ, vì học viên NLP dễ sai chỗ này. Câu này, ai học NLP cũng biết anh ạ. Chỉ tiếc các bạn trong clip còn non tay, lại quá hưng phấn nên tuyên bố sai. Và xin nói rõ, tôi chẳng biết các bạn trong clip là ai.
Là một nhà báo, anh cần phải học nhiều để mở rộng tầm mắt của mình, và có cái nhìn dễ thông cảm hơn với người khác.
Thứ hai, không chỉ riêng đa cấp, mà bất cứ ngành nghề gì cũng có những kẻ “bất chấp tất cả”. Ngành nào cũng có người tốt kẻ xấu. Ví dụ, ngành báo cũng có những nhà báo tốt, nghiệp vụ cao, nhưng cũng có những kẻ viết lách “bất chấp sự thật” như anh Tú Sơn. Nhưng tôi không thể vì một mình anh Tú Sơn mà chửi toàn thể những người viết báo.
Anh Tú Sơn thân mến! Với tôi, nghề báo rất nguy hiểm ở chỗ nó khiến nhiều phóng viên nghĩ rằng mình biết tuốt, nên cho phép mình bình luận, phân tích, dạy bảo tất tần tật mọi thứ. Từ chỗ đó, rất ít phóng viên chịu đi học để nâng cấp mình.
Để chứng mình điều này, cho tôi hỏi anh vài câu:
“Trong năm qua, anh đã đi học bao nhiêu khóa nghiệp vụ, bao nhiêu khóa về marketing, bao nhiêu khóa về kinh tế…?”
“Trước khi đặt bút viết bài chửi đa cấp, anh đã nghiên cứu luật cạnh tranh, nghị định 42 để bản thân anh biết cách phân biệt đa cấp chân chính và đa cấp lừa đảo chưa?”
Là một nhà báo, đáng lẽ anh phải nghiên cứu những quy định này, để giúp người dân biết cách phân biệt đa cấp chân chính khác đa cấp lừa đảo, để định hướng dư luận theo đúng chức năng của báo chí, đằng này anh lại hồ đồ dẫn dắt dư luận theo hướng vơ đũa cả nắm.
“Trước khi viết, anh đã qua Amcham để nghiên cứu số liệu gì về đa cấp chân chính chưa? Anh có nghiên cứu số liệu bên thuế về những gì đa cấp chân chính đóng góp cho nước nhà chưa? Anh có phỏng vấn cục quản lý cạnh tranh về đa cấp chưa? Anh có phỏng vấn vụ pháp chế Bộ công thương về đa cấp chưa?…”
“Trước khi viết, anh có nghiên cứu các mô hình trả thưởng của đa cấp chưa? Chân chính chỗ nào, lừa đảo chỗ nào…Anh có đem mô hình đó nhờ các giáo sư toán giúp anh phân tích chưa?”
Nếu anh chịu nghiên cứu như vậy trước khi viết, kiến thức của anh đã tăng nhiều và anh đã không viết bừa bãi như thế.
Và nếu anh chịu tìm tòi tới nơi tối chốn, gặp những người trong clip để phỏng vấn, anh đã không viết một bài báo làm hoen ố sự nghiệp báo chí của anh.
Bài viết của anh trên mạng có hàng triệu người đọc. Họ bị anh dẫn dắt theo hướng đa cấp toàn bọn xấu. Còn mẩu xin lỗi bé tẹo mà lại comment theo kiểu xỏ lá trên facebook Khoa Sa Mạc của anh chỉ vài chục người quen trong friend list của anh đọc. Vậy là công bằng, là đạo đức nghề báo của anh phải không anh Tú Sơn?
Trong lúc kinh tế khó khăn, những công ty đa cấp chân chính tạo việc làm không ít cho người dân. Đa cấp chân chính trở thành nguồn hy vọng cho những ai bị thiệt thòi, thiếu điều kiện trong những ngành nghề truyền thống.
Vấn đề là họ cần được hướng dẫn chọn lựa công ty chân chính, lánh xa công ty lừa đảo, nhưng anh lại vơ đũa cả nắm, đập tan ước mơ của họ bằng bài viết hồ đồ đầy ác cảm của anh.
Anh Tú Sơn à, Dân đa cấp chân chính không cần anh xin lỗi, bởi họ biết, so với anh, họ chỉ là những kẻ thấp cổ bé họng, họ đã quen bị miệt thị bởi những tay nhà báo hồ đồ như anh vì họ không có công cụ để đòi hỏi các anh xin lỗi.
Họ chỉ biết âm thầm chứng minh bằng hành động để có thành quả. Một trong những thành quả đó là một số chương trình xã hội hợp tác với tờ báo của anh Sơn, ví dụ chương trình “Thư viện cho em” trong năm qua…
Và cho dù có thêm bao nhiêu nhà báo hồ đồ như anh bu vào tấn công, ngành đa cấp vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ như thực tế đã chứng minh 80 năm qua trên toàn cầu. Tuổi của ngành đa cấp còn cao hơn cả tuổi tờ báo của anh đấy.
Dân đa cấp không cần anh xin lỗi, nhưng anh nên xin lỗi chính ngòi bút của anh, xin lỗi nghề báo.
Anh cũng nên xin lỗi những người thầy đã dạy anh ở ĐHKHXHNV, bởi khi anh sai, người ta lại chửi: “Thằng này học ở đâu…Thầy nào dạy nó như vầy…?” Tội nghiệp cho quý thầy của anh.
Và hơn hết anh nên xin lỗi sự thật.
Anh có đủ bản lĩnh làm điều này không anh Tú Sơn?
Nếu muốn, anh có thể gặp tôi trực tiếp để trao đổi thẳng thắn, có ghi âm, ghi hình đầy đủ, sau đó post lên bất cứ website nào anh muốn”
